Nederland, Reisverslag

Pareltjes van Zeeland

Zoals wel is te merken aan mijn blogs heb ik een grote voorliefde voor de geschiedenis van diverse plaatsen en omgevingen. Er zitten soms prachtige pareltjes tussen.

Eén zo’n pareltje is de smalstad Brouwershaven. Een prachtig klein stadje gelegen op het eiland Schouwen-Duiveland in de Provincie Zeeland. Lokale bewoners noemen het stadje liefkozend en simpelweg Brouw.

De oorsprong van Brouwershaven dateert van circa 1285. Het was in eerste instantie de nieuwe haven voor het dichtbij gelegen dorp Brijdorpe. De naam Brouwershaven wordt voor het eerst genoemd in 1318. In 1403 ontving Brouw zijn stadsrechter. Echter omdat het stadje geen zetel kreeg in de Gecommitteerde Raden, bleef Brouwershaven een smalstad.

 
Doordat Brouwershaven zijn eigen haven had, bestonden de inkomsten van de bewoners niet alleen uit de vangst van vis en schelpdieren maar werd de stad al gauw een handelsstad. Vooral de handel in wijn, bier, hout, steen, wol, vlas, rapen en bieten.
 

Maar Brouwershaven kent ook moeizamere tijden. Zo werd de stad in 1575 veroverd en vervolgens in brand gestoken door de Spaanse troepen. Zodoende werd Brouwershaven vanaf 1590 voorzien van aarden stadswallen en een zogeheten natte gracht. Verder werd Brouw getroffen door diverse stormvloeden. Die van 1682 verwoeste een deel van de vestingwerken. Tot op heden zijn alleen de oostelijke en noordelijke wallen en grachten bewaard gebleven. Tijdens de stormvloed van 1953 heeft ook Brouw grote schade opgelopen. Het resultaat was dat vele mensen dakloos raakte. Zodoende kan je in Brouw Scandinavische houten woningen vinden en is er het Bostonplein met kleine arbeiderswoningen. Al deze woningen waren donaties van Scandinavië en Boston.

 
Verder kende Brouwershaven veel wisseling tussen opbloeien en economische moeilijke periodes. Dit kwam simpelweg doordat de weg vanuit de haven richting de Grevelingen erg lang en smal was. De schepen werden groter en de combinatie van het smalle kanaal en een zandplaat (Dwars in de Weg) zorgde ervoor dat de grotere handelsschepen de haven niet binnen voeren.
 
In de negentiende eeuw kende de haven echter een opleving. De Brielse Maas en het Goereese Gat verzande. Hierdoor dreigde Rotterdam onbereikbaar te worden voor de grotere zeeschepen. Deze besloten vervolgens weer richting Brouwershaven te varen waarna hun lading werd overgeplaatst naar kleinere schepen. Zodoende bouwde de rijksoverheid een groot kantoor voor het loodswezen en de belastingdienst. Ook werd een grote werkplaats voor tonnen die de vaarweg bebakenden gebouwd. Deze zijn als monumenten bewaard gebleven. Het tonnenmagazijn wordt voor onder andere maatschappelijk lokale diensten (zoals vergaderingen met de bewoners) ingezet. Het grote voormalige kantoor van het loodswezen en de belastingdienst is omgebouwd tot een woonhuis.
Nadat de Nieuwe Waterweg in 1872 in gebruik kon worden genomen verdween de functie als overslaghaven voor Rotterdam. Hierdoor kwam Brouw weer in een moeilijke periode. Pas na de watersnoodramp van 1953 herpakte de stad zichzelf. Dankzij het verkrijgen van betere verbindingen door de Deltawerken had de haven van Brouwershaven de mogelijkheid te ontwikkelen tot een jachthaven en ontwikkelde de toerisme in een rap tempo.
 

Het oude centrum van dit stadje is dan ook in zijn geheel beschermd sinds 1973. Hierdoor zijn een hoop prachtige monumenten bewaard gebleven. Het originele stadhuis uit 1599 heeft een grote restauratie doorstaan in 2021 en is recentelijk de Markt en zowel de Oude Haven als de jachthaven gerenoveerd.

Maar Brouwershaven is niet alleen bekend als smalstad, oude handelsstad en om zijn prachtige monumentale centrum. Brouwershaven is ook de geboortestad van een aantal bijzondere Nederlanders. Zoals Jacob Cats (1577-1660). Een didactische dichter, jurist en politicus. Hij heeft in alle drie de functies in Nederland een grote rol gespeeld. Zo is de ambtswoning van onze Minister-President letterlijk vernoemd naar hem. Het Catshuis.

Een andere bekende Nederlander die in Brouwershaven is geboren is Andries Schraver (1754-1826). Een waterbouwkundig ingenieur. Hij had hiervoor geen opleiding gevolgd, maar had zichzelf geschoold in de waterbouw. Hij benaderde de waterbouw met een sterke wiskundige basis.

Brouwershaven is de moeite waard om ook met de motor de bezoeken. Je kan rustig langs de oude en nieuwe haven rijden. Je innerlijke mens kan je prima tevreden houden bij de diverse horecagelegenheden op de Markt. Van kibbeling tot pizza terwijl je motor prima in het zicht kan blijven staan.
 

Kan dan ook iedereen aanraden dit kleine pareltje te bezoeken.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *